BOYUNDA KİTLE

Bu makalede; boyunda tespit edilen kitle hakkında bilgilenmenizi sağlayacak konular incelenmiştir. Bu makale sayesinde uygulanacak tetkikler ve tedaviler hakkında daha fazla bilgi sahibi olacaksınız. Tedavi konusunda karar vermenizde yardımcı olacaktır.

Boyunda kitle, korku ve endişeye neden olabilen bir bulgudur. Eğer boyun bölgenizde bir şişlik, kitle fark etmiş iseniz, doktorunuza anlatmalısınız. Boyunda çok sayıda, değişik yapı, organ bulunmaktadır, bu nedenle de çok sayıda şişlik sebebi vardır.

Tam bir tıbbi muayene ve gerekli görülen tetkiklerin yapılması ile tanıya ulaşılabilinir. Bazı vakalarda ciddi gelişmeleri önlemek için erken tanı ve tedavi önemlidir. Zamanla büyüyen boyun şişlikleri ihmal edilmemelidir. Erişkin bir kişide, iki veya üç hafta kadar devam eden kitle bir sağlık merkezinde mutlaka araştırılmalıdır.

Kitleye sebep olan şeyler nelerdir?

-Enfeksiyon: Yeni tespit edilen şişlik ve kitlelerde en sık rastlanan sebep, üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Soğuk algınlığına ve boğazda yanma, yutma güçlüğü, üst solunum yolu enfeksiyonları oluşturan, virüs ve bakteriler, boyundaki lenf bezlerinde büyümeye neden olabilir. Bu nedenle büyüyen, gelişen lenf bezleri, bir iki hafta boyunca şişerler ve dokunmakla hassasiyet hissedilir. Bu nedenle doktorlar genelde üst solunum yolu enfeksiyonunun iyileşmesini beklerler. Şişliği araştırmadan önce bir süre antibiyotik tedavisi önerirler. Çocuklarda ve gençlerde, enfeksiyon nedeni ile şişliklerin sıklığı çok fazla olduğundan, bu hasta grubunda şişlik nedeni olarak ciddi rahatsızlık çok ender teşhis edilir. Kabakulak, yüksek risk gruplu çalışanlarda, HIV gibi bir çok enfeksiyon hastalık etkenleri boyunda uzun süren kitlelere neden olabilir. Verem (tüberküloz) zamanımızda çok az olsa da kitle sebepleri arasında unutulmamalıdır.

-Tiroid bezi: Önde, boynun alt kısmında, soluk borusunun iki yanında ve önünde yerleşimli, tiroid bezi şişerek “guatr” denilen rahatsızlığa neden olabilir. Bazen tiroid bezi içinde de araştırılması gereken kitleler gelişebilir. Tiroid kanserlerine erken tanı konularak, uygun sağlık kuruluşlarında müdehale edilir ise, iyi sonuçlar alınır, tehlikeli boyutlara kadar ilerlemeleri önlenebilir. Bazı insanlarda, boyunun daha üst kısımlarında, orta hatta, doğuştan, tiroid bezi ile ilişkili, kistik (içi sıvı dolu şişlik) yapılar olabilir. Bu yapılar zaman zaman enfekte olarak ileri yaşlarda büyüyebilir. Benzer kistik yapılar, boyunun başka bölgelerinde de gelişebilir, hastada şikayete neden oluyorlar ise alınmaları uygun olacaktır.

-Tükürük bezleri: Boyunun üst kısımlarında çene altında ve yanak kenarlarında, kulak önünde ve altlarında yerleşimli tükürük bezleri vardır. Tükürük bezinin enfeksiyonu veya kanal tıkanıklıkları çok ağrılı şişliklere neden olurlar. Kanal tıkanıklığında, hastada yemek yerken tükürük salgısı arttığından, şişme ve ağrı gelişir.

-Boyundaki diğer yapılar: Boyunda hissedilen bazı kitleler, aslında normal dokular olup bazılarında daha fazla gelişmiş, büyük olduğu için ele gelen, hissedilen yapıda olabilirler. Örneğin, tükürük bezleri, omurganın kemikleri, gırtlaktaki kıkırdak yapılar boyun kitlesi olarak değerlendirilebilir. Özellikle sağ taraftaki, sol taraftakinden farklı gelişim göstermiş ise ve daha büyük ise yanlış değerlendirmelere yol açar. Böyle durumları unutmamalı ve çok iyi değerlendirme yapılmalıdır.

Bu kitle bir kanser midir?

Boyundaki lenf bezlerindeki kanserler, yaş artışı ile orantılı olarak artmaktadır, sigara ve/veya alkolün çok kullanılması ile de yakın ilişkilidir.

Kanser genelde ağızda, boğazda veya vücudun başka bir yerinde önceden başlamış, daha sonra boyuna yayılmış olabilir. Bu nedenle, hastalığın yayılmasının boyundan daha uzaklara olmaması için, erken tanı ve tedavi önemlidir.

Kanser kitleleri daha sert yapıdadır, ağrısızdır, haftalar ve aylar boyunca devamlı gelişme, büyüme gösterirler.

Kilo kaybı, ses de değişiklik, yutma güçlüğü veya solunum güçlüğü gibi kanserin diğer klinik bulguları da değerlendirilmelidir.

Doktor bana nasıl yardım edebilir?

Doktora müracaat etmedeki amaç, doğru tanıya ulaşmak ve bu tanının gereklerini tam olarak en kısa zamanda yerine getirmektir.

Dikkatli bir değerlendirmenin içinde; kitlenin kendisi hakkında sorular yanında, seste, yutmada, solunumda, iştah ve kiloda olan değişiklikler de sorulmalıdır.

Ateş, gece terlemesi, boğazda veya kulakta ağrı, işitme azlığı, ağızda yaralar, diş sorunları ve burunda tıkanıklık hakkında da sorular sorulacaktır.

Sorulan sorulara geçmişinizi düşünerek dikkatli cevaplar vermelisiniz.

Alkol ve sigara kullanımı ve sıklığı konusunda samimi davranarak doğruları söylemelisiniz. Çünkü bu maddelerin kullanımının baş boyun kanserleri ile yakın ilgisi vardır.

Daha önceden geçirdiğiniz ameliyatlar, hastalıklar ve ailenizin tıbbi özgeçmişi ve yakın zamanda yurt dışına yaptığınız geziler de sorulacaktır.

Muayene:

Boynun kendisi, beraberinde yüz, saçlı deri, ağız, boğaz ve burun muayeneleri de yapılacaktır.

Boğazın iç kısmı en zor muayenesi yapılan bölgedir, önceden bu bölgenin muayenesi, dilin arka kısmına kadar ilerletilen bir ayna yardımı ile yapılırdı.

Şimdilerde endoskop denilen ince, optik sistemler ve bunların esnek olanları ile çok detaylı muayeneler yapmak mümkündür. Bunlarla burun deliklerinden geçilerek, gizli kalmış birçok bölge rahatlıkla incelenebilmektedir.

Bu muayene sırasında, burnunuza, ağrı hissetmenizi azaltacak bir sprey sıkılabilir. Bu sprey başta sizi rahatsız etse de, sonradan ağrı hissini kaldırarak muayenenin rahat yapılmasını sağlar.

Kitlenin araştırılması

Tanıya ulaşmanın en kesin ve kestirme yolu; kitleden örnek almaktır. Çok ince bir iğne ile cilt geçilerek kitleye ulaşılır ve bazı hücreler çekilerek, mikroskopta incelenir. Bu yöntem çok rahatsızlık veren bir tanı yöntemi değildir. Böyle bir yöntem, ultrasound rehberliğinde yapılırsa, kitleden örnek alma işlemi daha kesin olur. Alınan doku örneğinin araştırılması ve sonuçlandırılması birkaç gün sürebilir. Bu arada bazı kan tetkikleri, boynun bazı radyolojik görüntüleme tetkikleri de istenir. Bazen bütün bu yapılanlara rağmen kesin tanıya ulaşılamaz. Eğer doktorunuzun kesin tanı hakkında bazı şüpheleri varsa o zaman kitlenin tamamı alınarak tetkiki yapılır.

Kesin olan bir şey vardır ki; sizin rahatsızlığınız ve kitleniz, ciddiye alınacak ve en uygun şekilde araştırılacaktır. Eğer herhangi bir korku ve endişeniz varsa bunu doktorunuzla paylaşmalısınız. Korkmamalı ve soracağınız şeylerden utanmamalısınız.

Doktorunuz düşüncelerinizi, endişelerinizi ve korkularınızı duymaktan, samimiyetinizden memnun kalacaktır.

Hastaneye gelirken yanınızda bir akrabanızın ve yakın arkadaşınızın bulunması size güven verecek ve rahatlatacaktır.

Boyunda gelişmiş bir kitleyi ihmal etmek, görmezden gelmek çok büyük hata olacaktır. Böyle bir ihmal, çok ciddi olan acil müdehalelere ve daha fazla organ kayıplarına neden olabilir.