KATARAKT NEDiR?

Katarakt göz bebeği(pupil) ve iris tabakasının  hemen arkasında bulunan gözün doğal lensinin saydamlığını kaybederek bulanıklaşmasıdır.

Kataraktın Belirtileri

  1. Görmede yavaş yavaş azalma, puslu görme
  2. Işığa karşı hassasiyet, kamaşma, ışık etrafında halelenmeler
  3. Gözlük numaralarında sık sık değişiklik olması
  4. Çift görme
  5. Renklerde soluklaşma ve sararma
  6. Gece görüşün bozulması
  7. Okumada zorlanma vb…

 Kataraktın Sebepleri

  1. Yaşa Bağlı Katarakt: En yaygın nedendir.
  2. Konjenital (Doğumsal), juvenil (gençlerde) ve presenil (40 yaş öncesi)

Bazı bebekler bir veya iki gözünde kataraktlı doğabilirler veya hayatın ilk yıllarında katarakt gelişebilir. Bebeklerde ilk altı ay, özellikle de doğumdan sonraki ilk birkaç  içinde yapılacak  muayeneler doğumsal katarakt veya onunla karışabilecek retinoblastoma(retina hücrelerinden kaynaklanan tümör) gibi  hayati öneme sahip hastalıkların tespiti açısından oldukça önemlidir. Bebeklerde ve ilk 8 yaş içinde gelişen kataraktlar  istisnalar hariç zaman geçirmeden tedavi edilmelidir.

  1. Travma

Özellikle göz ve göz çevresine gelen travmalardan sonra erken ya da geç dönemde gelişebilir.

  1. İkincil Katarakt

Bazı ilaçların (özellikle kortizon) kullanımı sırası veya sonrasında ya da bazı metabolik, sistemik yada dermatolojik hastalıklarla birlikte  gelişebilir. Örneğin Diyabet (şeker hastalığı) olanlarda katarakt gelişme ihtimali normal insanlara gore 10 kat daha fazladır.

Katarakt için risk faktörleri

Bilinen kesin bir sebebi olamakla beraber yaş, zayıf beslenme, sigara, şişmanlık, kan basıncı yüksekliği, diyabet, aile öyküsü ,geçirilmiş göz travmaları, güneş ışınlarına fazlaca maruziyet,  X-Ray radyasyona maruziyet, kanser tedavileri  katarakt gelişimi için önemli risk faktörlerindendir.

Katarakt tanısı nasıl konur?

Katarakt tanısı rutin bir göz muayenesiyle göz hekimi tarafından kolaylıkla konur.

 KATARAKTIN TEDAVİSİ

Olgunlaşmış, kişinin hayat kalitesini etkileyecek şekilde görmeyi  azaltmış olan kataraktın, tek tedavisi cerrahi olarak  alınmasıdır. Kataraktın ilaç ya da başka bir yöntemle tedavisi yoktur.

Ancak erken dönemlerde gözü güneş ışığından korumak için güneş gözlükleri ya da korucu gözlükler kullanmak kataraktın ilerleyişini yavaşlatabilir.

Sigarayı bırakmak  katarakt gelişimi riskini azaltır.

Diyabet gibi katarakt için risk oluşturan hastalıkların kontrol altına alınması  katarakt  gelişimi yavaşlatır.

Kataraktın cerrahi tedavisi nasıldır?

Modern tekniklerin gelişimi ile narkozsuz, lokal anestezi altında; çoğu zamanda damla  yada göz içi anestezi yoluyla kataraktlı lens  alınır  ve göz içine uygun nitelikte yapay lens konulur. Bugün en yaygın uygulanan yöntem  “FAKO” yöntemidir. Fako yöntemi son yıllarda Femtosecond laser olarak adlandırılan, cerrahinin bazı aşamalarında lazerin kullanıldığı bir yöntemle birlikte de uygulanmaktadır.

Katarakt ameliyatlarında kullanılan malzemeler ve özellikle de göze yerleştirilen göz içi lensler  göz sağlığı açısından oldukça önemlidir. Göz içi mercekler(göz içi lensler) göze, ömür boyu kalmak üzere yerleştirilirler. Günümüzde çok sayıda firma ve üretici, değişik materyallerden, farklı dizayn ve optik özelliklere sahip çok sayıda göz içi lens üretmektedir.  Hastanemizde  kullanılmakta olan  göz içi lensler standartları, üretim material kaliteleri  ve kullanılırlık oranları yüksek lenslerdir. Çoğunlukla FDA onaylı lensler tercih edilmektedir.

Göz içi Lensler

Sadece uzak için ayarlanmış numaralar taşıyan göz içi lensler en fazla kullanılanlarıdır. Bunlar tek odaklı lensler olarak adlandırılır. Amaç hastanın  katarakt operasyonu sonrası uzak  gözlük ihtiyacını en aza indirmek ya da ortadan kaldırmaktır.

Bir diğer lens grubu çok odaklı lenslerdir (multifokal lensler). Son 10 yıldır daha sık kullanılır ve tercih edilir hale gelmiştir. Bu lensler uzak-yakın birarada  gözlüğe benzerler. Hem uzak hem de yakın için kabul edilebilir gözlüksüz görmeyi sağlamak  için dizayn edilmişlerdir.

Astigmat düzeltici lensler(torik göz içi lensler):  Bu lensler hem tek odaklı(uzak), hem de çok odaklı olarak üretilmekte ve astigmatik kusurların giderilmesinde kullanılmaktadır.

Göz içine yerleştirilecek lens tercihi hastanın gözünün durumuna, eşlik eden herhangi bir göz hastalığı veya  sistemik hastalığının bulunup bulunmadığına, yaşına, yaptığı işe, yaşına vb..göre değişebilir. Bu konunun hekim ve hasta/hasta yakınları arasında değerlendirilmesi ve hasta için en doğru tedavi seçeneğinin  belirlenmesi önemlidir.

Katarakt tedavi edilmezse ne olur?

Görme fonksiyonu uzak ve yakında bozulur veya kaybedilir.

Göz içi basıncında artma gözlenebilir.

Görme tembelliği gelişebilir(bebek ve çocuklarda)

Göz içinde üveit denilen enflamasyonlara neden olabilir.

Gözün görme merkezi ve retina muayeneleri zorlaşır ya da imkansız hale gelebilir. Bu nedenle göz içindeki problemlerin teşhis ve tedavisi zorlaşır.

Çok ileri evre sertleşmiş ve değişikliğe uğramış  kataraktların cerrahi riskleri artar  ve cerrahileri güçleşir.

Katarakt tekrar oluşur mu?

Katarakt tekrar oluşmaz. Ancak  göz içi merceğin içerisine konulduğu kapsüler yapıda kesifleşme olabilir. Bu kesifleşen tabaka görmeyi etkiler düzeye ulaşırsa; “YAG lazer” adı verilen özel bir lazer vasıtasıyla açılır. Bu işlem ayaktan yapılan bir işlemdir, bir ameliyat değildir.  İşlem kişinin rutin hayatını etkilemez.